Vitens en Jotem starten PuurWater-pilot

Hoe zorgen we ervoor dat er ook in de toekomst voldoende en betrouwbaar drinkwater beschikbaar blijft? Die vraag wordt steeds belangrijker nu de beschikbaarheid van grondwater onder druk staat. Met de PuurWater-pilot onderzoekt Vitens nieuwe mogelijkheden om alternatieve waterbronnen in te zetten voor de drinkwaterproductie. De testinstallatie werd eind oktober geplaatst op de productielocatie van Vitens aan de Weerseloseweg in Enschede. Hier wordt de komende periode gewerkt aan de voorbereidingen voor de start van de pilot, begin 2027.

Voor het PuurWater-concept onderzoekt Vitens hoe water uit alternatieve bronnen, zoals oppervlaktewater of oevergrondwater, kan worden gezuiverd tot zeer zuiver water. Rogier van der Velde, specialist Hydrologie bij Vitens en projectleider van de pilot, vertelt: “Door oppervlaktewater, ondiep en diep grondwater slim te combineren, willen we de drinkwaterproductie vergroten en tegelijkertijd het effect op het grondwater verminderen. Dit is vooral belangrijk in gebieden waar water schaars is, zoals in Twente. Voor deze pilot gebruiken we in eerste instantie oppervlaktewater uit de spaarbekkens bij onze productielocatie in Enschede.”

Van ontwerp tot installatie

Jotem is verantwoordelijk voor het ontwerp, de engineering en de technische realisatie van de PuurWater-installatie. Vanuit de wensen en uitgangspunten van Vitens vertaalde Jotem de vraag naar een technisch ontwerp. In nauwe afstemming met Vitens werd dit ontwerp verder uitgewerkt en afgestemd, waarna Jotem de installatie volledig in eigen huis bouwde, assembleerde en functioneel testte. Het resultaat is een complete pilotinstallatie ondergebracht in een geconditioneerde 40ft-container. De installatie heeft een capaciteit van 10 m³ per uur.

De technologie: ultrafiltratie (UF) en omgekeerde osmose (RO)

Tom Spanjer is vanuit zijn rol als Process Design Engineer bij Jotem nauw betrokken bij de technologische ontwikkeling van pilot. “Binnen deze pilot maken we gebruik van ultrafiltratie en omgekeerde osmose (reverse osmosis membraantechnologie), kortweg UF en RO. Om alle onopgeloste delen uit het water te verwijderen, wordt het oppervlaktewater eerst gefilterd door middel van UF. Middels RO wordt het water onder hoge druk door een speciaal membraan gefilterd. Dit membraan laat watermoleculen door, maar houdt bijna alle opgeloste mineralen en verontreinigingen tegen. Het resultaat is zeer zuiver water. Dit noemen we ook wel permeaat.”

Van puur water naar drinkwater

Tom benadrukt dat dit pure water nog niet geschikt is als drinkwater. “Het water dat uit de pilotinstallatie komt, heeft eigenlijk een te lage zuurgraad (pH-waarde) en is té puur om te drinken. Door de RO-technologie zijn vrijwel alle essentiële mineralen, zoals calcium en magnesium, verwijderd. Vitens gaat het permeaat daarom mengen met grondwater van het winveld in Losser, dat op de productielocatie in Enschede wordt gezuiverd. Dit water heeft een relatief hoge hardheid, waardoor sneller kalkafzettingen plaatsvinden. Door de twee watersoorten te mengen ontstaat een win-winsituatie: het permeaat hoeft niet geremineraliseerd te worden en het grondwater uit Losser heeft een minder diepgaande behandeling nodig.”

Samen werken aan de waterbronnen van morgen

Na een succesvolle Factory Acceptance Test (FAT) werd de container eind oktober 2026 naar de productielocatie van Vitens in Enschede vervoerd. Hier wordt de komende periode gewerkt aan de verdere voorbereidingen, zodat de pilot begin 2027 in gebruik kan worden genomen.

Met de PuurWater-pilot wil Vitens praktijkervaring opdoen met het zuiveren van alternatieve waterbronnen en onderzoeken welke mogelijkheden dit biedt voor de toekomstige drinkwatervoorziening. De uitdagingen rondom waterbeschikbaarheid spelen echter niet alleen bij drinkwaterbedrijven. Tom: "Ook in de industrie groeit de behoefte om alternatieve waterbronnen te benutten en water efficiënter te gebruiken. De technologie is voorhanden. Het gaat er vooral om hoe je deze inzet en een oplossing ontwerpt voor de specifieke situatie en waterbehoefte. We hopen met deze pilot bij te dragen aan nieuwe inzichten die helpen om ook in de toekomst voldoende en kwalitatief goed water beschikbaar te houden."

“Door oppervlaktewater, ondiep en diep grondwater slim te combineren, willen we de drinkwaterproductie vergroten en tegelijkertijd het effect op het grondwater verminderen.”

Rogier van der Velde, Vitens